2002
Copyright PERSEE 2003-2023. Works reproduced on the PERSEE website are protected by the general rules of the Code of Intellectual Property. For strictly private, scientific or teaching purposes excluding all commercial use, reproduction and communication to the public of this document is permitted on condition that its origin and copyright are clearly mentionned.
Michel Masłowski, « Le canon de la culture dans l'œuvre d'Adam Mickiewicz », Revue des Études Slaves, ID : 10.3406/slave.2002.6803
Kanon kultury w dziele Mickiewicza Ze względu na wagę arcydzieł romantyzmu dla krystalizacji polskiej tożsamości, szkic ten tematyzuje utwory Mickiewicza wchodzące do kanonu kultury narodowej. Chodzi głównie o Konrada Wallenroda, Dziady, Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego i Pana Tadeusza. Wynikający z nich obraz państwa, narodu i przymierza ludów w specyficzny sposób rozstawia akcenty, waloryzując wspólnotę kultury i literaturę jako podstawę więzi zbiorowej. Jednocześnie wyłania się tam specyficzny stosunek do innych narodów, w pierwszym rzędzie do Francuzów, Rosjan i Żydów. Jeśli chodzi o wzory osobowe i związane z tym pojęcia miłości, heroizmu i religii — są one silnie związane z romantycznym kultem namiętności, zaangażowania i wcielania ideałów duchowych w historię. Charakterystyczny dla tej problematyki jest też model indywiduacji przez zaangażowanie w sprawy zbiorowe, przede wszystkim w wymiarze narodowym. Wreszcie stosunek do natury, do kultury i do prawa również tworzy konfigurację specyficzną — waloryzuje immanentny wymiar wiary, prowadzącej do wcielania etycznych wartości uniwersalnych w kulturowe wzory. Końcowe pytania o stałą aktualność owego paradygmatu tożsamości w nowej epoce — siłą rzeczy nie mogą przynieść odpowiedzi całościowej, jedynie hipotezy i sugestie.